Paxina Principal da UPG
Terra e Tempo
-
A UPG
A UMG
Terra e Tempo
 Cousas que importan
Ir ao Terra e Tempo

35 anos da UPG ao servizo da Terra

Nº 12 - Setembro a Decembro de 1999
Documentos:

A situación nos paises socialistas europeus

Os sucesos que aconteceron no 1.990 nos paises do Leste non pasaron desapercebidos para os militantes da UPG. Dentro da discrepáncia de matices e das diferentes interpretacións que se aventuraron sobre o desenlace do proceso daquela en curso, o Secretariado Político da UPG acordara remitir ao Comité Central uns pontos básicos orientativos da discusión que, unha vez completados, enriquecidos ou modificados coas aportacións dos militantes que integran ese órgao central de dirección foron finalmente debatidos nunha Conferéncia Nacional convocada en Marzo dese ano. Oferecemos agora aquel documento orixinal, posteriormente máis matizado. Unha visión xa máis ponderada destes feitos podera-se ollar nas resolucións publicadas do 7º e 8º Congreso da UPG que se celebrarian no ano 1991 e 1994 respectivamente.

1.- Os procesos que se están a viver nos paises socialistas europeus, á marxe da evolución futura e das opcións políticas e económicas concretas que en caada un deles se podan escoller, poñen de manifesto a crise dun rexime, no que perviven reminiscéncias estalinistas, non adecuado á actual etapa histórica do socialismo. Quizá pudo estar lexitimado nun momento no que se impuña, por razóns externas e interiores, unha actuación ríxida para conseguir a rápida transformación do aparato produtivo, a acumulación económica acelerada e a superación da explotación de clase herdada do sistema precedente. Perpetuar esta rixidez indefinidamente significa substituir o poder popular polo império de castas burocráticas; atraizoar, en definitiva, os princípios esenciais do marxismo-leninismo. A ditadura do proletariado –reivindicada por Lénine- nada ten que ver coa permanente marxinación das masas na construción da nova sociedade.

2.- Por máis que se quixer invocar a influéncia ou participación de elementos externos e reaccionários na activación do proceso, resulta cando menos dubidoso facer depender desta inxeréncia a ampla e xeneralizada dimensión que acadou, impensábel de non atopar na sociedade un sólido respaldo popular. O apoio eleitoral acadado por un candidato disidente nas eleizóns ao Soviete Supremo seria simplista interpretá-lo como manobra imperialista. Evidéncia-se, xa que logo, que a supresión do pluralismo, ademais de ser unha utopia que non pode perpetuar-se fora da permanente supresión dos direitos democráticos, constitui unha desviación dos obxectivos comunistas.

3.- A UPG criticou na teoria e desmentiu na prática o tratamento dado aos problemas nacionais polos partidos situados na órbita ideolóxica soviética. Sempre nos pareceu incorrecto que o direito de autodeterminación, formalmente recoñecido nas sucesivas Constituizóns da URSS, carecese de verificación, ao privar os destinatários deste direito dos instrumentos adecuados para pó-lo en prática ao negar-lles a capacidade de auto-organización política. O facto de que os comunistas galegos optásemos por organizacións partidárias de ámbito e carácter nacional contradicia na prática o esquema defendido pola doutrina de Moscovo, defensora do marco estatal como base organizativa do proletariado. As convulsións nacionalistas que nestes momentos se están a producir, e que nalguns casos gozan do apoio ou cando menos do tácito consenso dos comunistas das repúblicas ás que afectan, non só veñen corroborar o acerto da liña defendida polo noso Partido, senón que representan tamén un aval e reforzo para a causa dos movimentos nacionais de liberación da Europa occidental.

4.- Xusto é recoñecer que a convulsión política que afecta estes paises arrasta dificuldades e contradicións que poden trabar a correcta recondución do proceso, e que inclusive non seria aventurado pensar que algun deles caíse (agardamos que de forma transitória) na órbita de influéncia imperialista. Isto último, claro está, poderia ser, no pior dos casos, o tributo a pagar pola necesária renovación das estruturas vixentes e obsoletas nos paises do Leste, e que, de conseguer tal obxectivo, contribuiria a dar un impulso definitivo ao reverdecer dos movimentos revolucionários hoxe en dia debilitados na zona central do capitalismo. Cabe imaxinar, por outra banda, que unhas masas fugazmente fascinadas por hábitos de consumo próprios de Occidente vaian renunciar a conquistas sociais logradas e vividas en vários anos de socialismo, pagando os calzas vaqueiros, a dicoteca, o automóvil e a frixideira coa restrición no acceso á Universidade, co desemprego, cos altos prezos a pagar polo aluguer dunha morada e coas deficiéncias asistenciais nos servizos da saúde? Todo isto leva-nos a pensar, con fundamento, que a restruturación política iniciada significa a meio ou longo prazo beneficiosa para a causa revolucionária, xa que non sendo previsíbel que desemboquen na xeralizada involución capitalista serven para remover formas burocratizadas e anacrónicas do Estado socialista.

5.- Resulta obrigado subliñar que o proceso dá-se nuns paises nos que estaba vixente un determinado modelo socialista, os do Leste e Centro de Europa, ainda que poda ter repercusións, que renunciamos polo de agora a analisar, nos paises do Terceiro Mundo e nos movimentos de liberación nacional. O reaxuste dialéctico que se está a producir corresponde a un contexto no que o sistema capitalista fora substituido hai várias décadas por formas de produción orientadas cara á sociedade comunista. Non son os princípios básicos do marxismo os que están en cuestión –tal como a miúdo salienta a crítica burguesa- senón o modo de conducir a transición, no momento actual, entre dous sitemas contraditórios. Se non cabe aplicar a extrapolación do proceso aos movimentos que loitan ainda por romper as tenazas da opresión capitalista, a non ser naqueles aspectos que podan condicionar a táctica a seguer na fase posterior á toma revolucionária do poder, moito máis dificil parece deducir del conclusións que sirvan de correctores das estratéxias dos movimentos de liberación nacional. Neste caso, ademais, porque a via seguida por estes significaba xa violentar a ortodóxia sacralizada polo modelo hoxe cuestionado. Non esquezamos as reticéncias do movimento comunista articulado na obediéncia a ese modelo para recoñecer oficialmente a lexitimidade dos movimentos de liberación, mesmo naqueles que culminaron procesos revolucionários na América Latina.

6.- Nós, que partimos dun contexto xeográfico e histórico no que a explotación de clase ten como instrumento principal a dependéncia, a división internacional do traballo e o intercámbio desigual, non achamos motivos para mudar unha estratéxia concordante coas teses dos marxistas máis lúcidos do Terceiro Mundo. Non renunciamos a ela, porque abandoná-la significaria sacrificar eternamente as arelas de emancipación do noso povo. Folgamo-nos, por outra banda, de que a evolución seguida nos paises do Leste veña confirmar, en certa maneira, interpretacións que xa asumíramos na nosa prática política.