Paxina Principal da UPG
Terra e Tempo
-
A UPG
A UMG
Terra e Tempo
 Cousas que importan
Ir ao Terra e Tempo

35 anos da UPG ao servizo da Terra

Nº 12 - Setembro a Decembro de 1999
Documentos:

Debate sobre o xuramento da Constituizón

Damos a coñecer un texto elaborado polo Comité Central da UPG en Novembro de 1984 que pode axudar a esclarecer alguns aspeitos do debate que se dá con motivo da imposición de asinar unha declaración de acatamento á Constituizón aos candidatos recollida nese nomento nun Proxecto de Lei Orgánica do Rexime Eleitoral Xeral.

Se ben no IV Congreso nos pronunciamos pola negativa a xurar acatamento e fidelidade á Constituizón española, tal alternativa debemos encadrá-la dentro dun contexto político determinado, que está en relación coa expulsión dos deputados nacionalistas do Parlamento da Galiza, alternativa non cuestionada nen modificada na decisión tomada agora polo órgao supremo de dirección da UPG entre congresos. No relatório intitulado “A actividade institucional e a política eleitoral”, o congreso pronunciou-se pola via política para combater o Estado unitário español, e polo tanto tamén a Constituizón que o ampara, e para aumentar a introdución social do noso proxecto político. Neste sentido reafirmou-se na necesidade de incrementar a presenza institucional nacionalista, de utilizar a batalla eleitoral para impor esa presenza nas instituizóns, de conquistar na mesma resultados aceitábeis. Xa que logo, do que neste momento se trata é de viabilizar os obxectivos marcados dentro do contexto político criado polo novo marco legal. Se optamos por levar a postura mantida até agora polos cargos institucionais a respeito do xuramento de fidelidade até as circunstáncias presentes, por suposto que as formas de actuación antes mencionadas ficarian invalidadas, sendo preciso un reconsideración radical dos nosos princípios estratéxicos. As situacións son substancialmente diferentes. Mentres no caso anterior a representación acadada permitia o cuestionamento permanente dun rexime político que se nega a admitir a vontade popular manifestada nas urnas, non haberia posibilidade agora de acceder a dita representación. Tampouco haberia ocasión para que a nosa alternativa estiver presente nas confrontacións eleitorais, nen para lograr a lexitimidade social que das mesmas emana, elemento importantisimo para o fortalecimento dos obxectivos políticos que defendemos. Herri Batasuna, que pratica o boicote sistemático ás instituizóns estatais e autonómicas, non menospreza porén o valor lexitimante dos votos.

Tendo en conta as razóns aducidas, ademais das que a seguido se tomarán en consideración, o CC acordou o seguinte:

RESOLUCIÓN

A UPG aceita a participación nos procesos eleitorais, transixindo coa esixéncia da asinatura da declaración de acatamento á Constituizón imposta aos candidatos polo Proxecto de Lei Eleitoral, e mantén a postura seguida até hoxe a respeito das fórmulas de xuramento estatuídas para a toma de posesión dos cargos institucionais eleitos.

Motivos que a fundamentan:

1.- Partimos do suposto de que a declaración expresa de acatamento á Constituizón, como condición necesária para participar nos procesos eleitorais, significa un paso atrás nas posicións que frente ao poder tíñamos conquistado. Pode entender-se como derrota parcial a curto prazo. Temos fe, non obstante, na vitória da causa que defendemos, e por iso preferimos un retroceso táctico á capitulación definitiva retirando-nos do campo de combate. A escolla non seria problemática se se tratar de elexer entre unha alternativa boa e outra má. Mesmo asi, cando, como neste caso, se debe escoller entre unha ma e outra pior, o senso comun e a prudéncia política aconsellan-nos quedarmos coa primeira. Se nengunha organización revolucionária foi ainda capaz de evitar as retiradas estratéxicas, nós, como vanguarda do movimento de liberación nacional galego, debemos compensar os efeitos desta nova situación procurando avanzar pola via que nos permita lograr –como dixo Lénine- unha correlación favorábel aos nosos intereses e obxectivos.

2.- Podemos presumir que a decisión da UPG e do Bloque Nacionalista Galego de non marxinar-se do combate eleitoral, aceitando as exixéncias impostas para a participación, vai producir un sorriso de satisfacción entre aqueles que desde sempre apostaron polo extermínio da nosa alternativa política. Van-nos dicer, e asi o van reiterar publicamente desde os meios de comunicación, que por fin entramos polo aro. Debemos estar vacinados contra as insídias que neste sentido se podan verter. Nunca a prensa deste país adoptou atitudes favorábeis ao nacionalismo. Sempre acentuou a sua hostilidade cando este infrinxiu algunha derrota aos xendarmes do colonialismo. A reacción virulenta dos xornais do país a raiz do retorno dos restos de Castelao, son testemuña recente do transfondo ideolóxico que os anima.

Pola contra, no caso de decidirmos a retirada forzosa ou voluntária dos procesos eleitorais alegando unha formal coerencia –neste caso ideoloxista e non ideolóxica- o sorriso trocara-se nunha gargallada estrepitosa dos nosos adversários. Quizá manteñan siléncio se botamos a andar por esta via, pois seria malgastar hostilidades en perseguer ao inimigo que se bate en retirada. Concedamos-lles, xa que logo, o alívio dun sorriso que xorde dun estado anímico de dúbida, desconfianza e temor, pero non lles brindemos a satisfación da gargallada.

3.- A exixéncia imposta desde a Lei Eleitoral ten como finalidade a función de pór fora do xogo político ás forzas que até hoxe nos negamos a pregar-nos á fórmula de xuramento estatuída nas normas regulamentárias das diferentes instituizóns. Ven situar o colador no nível que maior eficácia e menores contradicións lle produz. Ademais, evita deste xeito sancións que colisionaban, na normativa anterior, coa mesma legalidade formal que fundamenta o rexime para o cal se pede acatamento. A nosa resposta debe ser impedir-lles o logro dos obxectivos que perseguen, fuxindo de cair na trampa que nos tenden. Unha trampa, por outra banda, que pode voltar-se en contra dos artífices da mesma, xa que está trivializando algo dotado en princípio de certa solenidade carismática. Xa é obrigatório prestar acatamento para entrar no corpo de funcionários. Non seria de estrañar que dentro de pouco o fose tamén para matricular-se na Universidade ou conseguer o pasaporte. Os ritos –e o xuramento hai que considerá-lo como tal- ao trivializaren-se vacian-se de conteúdo carismático e perden eficácia.

4.- O IV Congreso definiu-se pola via política para combater o Estado unitário español e para aumentar a introdución social do noso proxecto. Somos conscientes de que a actividade política non se esgota na participación eleitoral, pero consideramo-la peza fundamental da estratéxia que escollemos como método de actuación. A alternativa económica, social e nacional que defendemos non debe estar ausente dos procesos eleitorais, e pensar que esta auséncia pode contra-arrestar-se cunha maior incidéncia no eido sindical, cultural, da loita ideolóxica e dos movimentos de masas en xeral non pasa de ser pura utopia, sobretodo se temos en conta que o listón co que tentan trancar a nosa presenza política imo-lo ter situado dentro de pouco noutros níveis de participación. Cabe prever a introdución do acatamento nas eleizóns sindicais.

5.- Seria un erro a pretensión de paliar os efeitos da marxinación eleitoral substituindo-a por unha campaña destinada a fomentar o abstencionismo. Aparte de que ia exixir esforzos moi superiores aos necesários para acadar unha cativa representación institucional, e supondo –o cal é moito supor- que lograsemos gañar para a abstención o sector de votantes que nos veu apoiando en sucesivas confrontacións, en nengun caso fariamos variar as cifras do abstencionismo nunha porcentaxe superior a tres pontos. Unha incidéncia tan reducida no absentismo eleitoral dun país con cotas de participación que non ultrapasan o cincuenta porcento, dificilmente poderia rendibilizar-se politicamente ou, cando menos, seria meio para que aparecese con certa transparéncia o significado político do mesmo.

6.- Ausentar-se do campo eleitoral significaria, asi mesmo, deixar via libre ás opcións reformistas e autonomistas neste nível, contribuindo asi ao incremento do confusionismo e á oclusión imediata da alternativa que defendemos. A potenciación de sucedáneos ideolóxicos, mesmo que sexa de forma indirecta polo noso absentismo, leva aparellado o debilitamento social do movimento nacionalista, a sua grupusculización irremediábel, responsabilidade que a UPG non debe asumir apelando a posturas idealistas.

7.- Cando non conseguimos ainda que o povo galego –e mesmo amplos sectores de colaboradores- asumise politicamente o significado da auséncia das instituizóns por negarmo-nos ao xuramento da Constituizón, seria un salto no baleiro e e unha fuxida cara adiante desertar do xogo eleitoral en base aos mesmos argumentos, postura dificilmente asumíbel pola base social que nos apoia. Ademais de constituir un erro imperdoábel, constituiria traizón revolucionária aprofundar as distáncias que separan a vanguarda do soporte popular. A coeréncia resulta puro ideoloxismo cando non ten en conta as condicións obxectivas. Non se pode medir en termos abstractos. Será positiva cando sirva para fortalecer, unir e aumentar a cobertura social do movimento revolucionário. Se o enfeblece, grupusculiza e isola é simples moralismo rexeitábel.

8.- Coeréncia moralista máis dificil de manter cando o acatamento da Constituizón está imposto xa como exixéncia para acceder a un posto de traballo na Administración. Se esta coeréncia idealista a levamos ás suas últimas consecuéncias simplificadoras, o Partido quedaria reducido a unha dúcia de mesias de transcendéncia puramente testemuñal. Se, pola contra, optamos por introducir a distinción, un tanto metafísica, entre níveis de comportamento individual e níveis de comportamento político, non seria doada a xustificación da renúncia á participación eleitoral dunha persoa que se nega a acatar algo que previamente aceitou para ingresar en certas esferas da vida profisional.

9.- A decisión tomada polo CC da UPG non debe levar-nos a unha simplificación que tente asimilar-nos a organizacións políticas que sempre combatemos. As diferenzas non se substancian por atitudes diferentes a respeito do xuramento da Constituizón, a pesar do importante valor simbólico que tanto para nós como para o sistema ten esta conduta, senón polo antagonismo das alternativas que defendemos e pola prática política seguida polo nacionalismo popular, que o afastan do reformismo e autonomismo do pseudogaleguismo e da esquerda estatalista.

10.- Reafirmamo-nos, finalmente, nunha prática política de combate á Constituizón e na negativa de xuramento de fidelidade nas instituizóns.